نقش روشنفکران در شکل گیری انقلاب اسلامی ایران و کوشش آنان برای ارتقای آگاهی سیاسی مردم امری انکارناپذیر است. هدف این مقاله مطالعه سیر تحول روشنفکری در ایران، به منظور بررسی زمینه های تغییر بیعت روشنفکران با رژیم پهلوی و همینطور نتایج آن بر وقوع انقلاب است. بر مبنای یک تقسیم بندی، روشنفکران ایرانی از آغاز تا پایان دورة پهلوی در سه نسل قرار می گیرند: نسل اول: روشنفکران عصر حیرت؛ نسل دوم: روشنفکران شبه مدرن یا غرب گرا و نسل سوم: روشنفکران بومی گرا. روشنفکران نسل اول و دوم تحت تاثیر اندیشه غرب گرایی و تجدد آمرانه بودند، اما نسل سوم با گذر از نوسازی آمرانه و غرب گرایی، بیشتر رنگ و بوی مذهبی و بازگشت به هویت خویشتن به خود گرفت. هدف اندیشه گران این جریان، احیای تفکر جدیدی درباره دین و هویت بومی بود. همانطور که کرین برینتون نیز در کتاب کالبدشکافی انقلاب آورده است، جابه جایی وفاداری روشنفکران را می توان یکی از نشانه های وضعیت پیشا انقلابی دانست. روشنفکران بومی گرا، که تا آن زمان، آرمان ها و مسیر متفاوتی از باقی قشرهای جامعه در پیش گرفته بودند، در کنار توده مردم قرار گرفتند و این تغییر رویه، به تعبیر کرین برینتون نشان از «تغییر بیعت روشنفکران» داشت و در وقوع انقلاب اسلامی نقش تاثیرگذاری داشت.

انقلاب های صنعتی باعث دگرگونی در زندگی انسان شده ، چگونگی فعالیت افراد را تغییر داده و اثر زیادی بر رفاه، آسایش و کیفیت زندگی انسان ها داشته اند. هر انقلاب صنعتی یک رویداد جداگانه در نظر گرفته می شود. با این وجود، برای درک بهتر می توان همه ی انقلاب های صنعتی را به عنوان رشته ای از رویدادها درنظر گرفت. هر یک از این رویدادها بر پایه نوآوری های انقلاب پیشین ساخته شده و به شکل های پیشرفته تری از تولید منجر شده اند. سرعت و اندازه تغییرهای به دست آمده از هر انقلاب صنعتی بسیار چشمگیر است. این تغییرها باعث دگرگونی در قدرت، ثروت و دانش می شود. در این مقاله، با مروری بر کارهای پژوهشی اخیر، ویژگی های اثرگذار هر انقلاب صنعتی بررسی شده است. در ادامه، عصر انرژی به عنوان انقلاب صنعتی پنجم معرفی شده است. سرمایه گذاری ها در حوزه انرژی نشان می دهد که تمایل به انرژی پاک در جهان روزبه روز در حال افزایش بوده و هزینه و شکل تولید انرژی به صورت مستقیم بر زندگی اجتماعی، اقتصادی و روابط سیاسی کشورها اثر می گذارد. در این راستا، اینترنت اشیا به شرکت ها و مشتریان کمک خواهد کرد تا تولید انرژی خود مبتنی بر انرژی های تجدیدپذیر را با هزینه حاشیه ای نزدیک به صفر در شبکه های انرژی، توزیع کنند.

هدف از این پژوهش، بررسی نقش ارزشیابی برنامه درسی در عصر انقلاب صنعتی چهارم است. روشی که در این مقاله استفاده کردیم، مروری سییستماتیک است. جامعه آماری این پژوهش، 65 مقاله است که پژوهشگر از این میان، 21مقاله که بیشترین ارتباط را با عنوان داشت، انتخاب کرد. برای دستیابی به داده های معتبر در فرایند پژوهش به شیوۀ تحلیل مضمون با استفاده از فیش برداری به استخراج متون و مفاهیم مرتبط با موضوع پژوهش (در محدوده زمانی1399 تا 1402 )، از قبیل کتاب ها، پایان نامه ها، مجلات، مقال ها مبادرت شد. و از پایگاه های اطلاعاتی نیز از جمله emerald insight، . sciencedirect، springer link، Journal of Management and Business Education، ( ISI ) آی اس آی، (google scholar ) گوگل اسکالر، نورمگز، مگیران، انجمن مدیریت کیفیت ایران، پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی(SID)، (cilivica)، پرتال جامع علوم انسانی و کتاب انقلاب صنعتی چهارم و کتاب انقلاب صنعتی سوم، برای جمع آوری داده ها استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که برای همراه شدن با تحولات انقلاب صنعتی چهارم و حضور در جامعه ی جهانی، لازم است به توسعه ی منابع انسانی با فراهم کردن تمهیدات کافی جهت بهره مندی از مزایا و فرصت های انقلاب صنعتی چهارم بپردازیم. بی شک در این مسیر نیازمند برنامه ی درسی کارآمد هستیم؛ بنابراین برنامه های درسی نظام آموزش و پرورش و آموزش عالی در عصر انقلاب صنعتی چهارم، نیازمند بازنگری و ارزشیابی مداوم است تا به بهترین نحو بازسازی شود.

هدف پژوهش حاضر بررسی مؤلفه های کارآمدی نظام ولایی در منظومه فکری حضرت آیت­ الله خامنه ای یا تأکید بر فطرت انسان ها است. پرسش اصلی مقاله حاضر آن است که مؤلفه ­های کارآمدی نظام ولایی در منظومه فکری حضرت آیت الله خامنه­ ای چیست و آیا این مؤلفه ها با فطرت انسان­ ها سازگاری دارد؟ همچنین پژوهش حاضر بر این فرضیه استوار است که شکل گیری و پایه ریزی انقلاب اسلامی و همچنین اندیشه های حضرت ایشان بر مبنای اعتقادات و باورهای دینی و فطری بوده بدیهی است این مؤلفه ها و شاخص ها هم بر مبنای الگوی اسلامی استوار است. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی بوده و نتایج نشان داد ازآنجاکه ابتناء نظام جمهوری اسلامی بر  نظریه حکومت اسلامی در عصر غیبت و بر پایه مردم سالاری دینی بوده  بر اساس این نظریه،  مشروعیت نظام مردم سالاری دینی  بر سه اصل صلاحیت­ های دینی؛  رضایت و انتخاب مردم استوار است برای رسیدن به اهداف، باید در مرحله نظر و عمل به عنوان یک نظام کارآمد تلقی شود؛ لذا در منظومه فکری رهبری انقلاب اسلامی نیز اصل کارآمدی از جایگاه ویژه ای برخوردار است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

از زمان انعقاد معاهدة وستفالی و فراگیری اصول و قواعد حقوق بین الملل جدید، در ادبیات سیاسی، در تعریف «دولت-ملت»، سه شاخصة مهم «سرزمین»، «جمعیت» و «حکومت»، از وجوه اصلی برشمرده می شود؛ ارکانی که عموم نظام های موجود از آن نشأت می گیرند و اساس شناسایی های سیاسی امروز جهان، طبق آن تحقق می یابد. اما با گسترش تحولات فناوری که با عنوان «انقلاب صنعتی چهارم» از آن یاد می شود و در مسیر کمرنگ کردن مرز میان جهان فیزیکی و سایبری گام برمی دارد، عملاً هر سه شاخصة مذکور با مخاطرات جدی روبه رو شده است. حال پژوهش موجود با روش توصیفی-تحلیلی و به وسیلة روش کتابخانه ای، درصدد آن است با معرفی وجوه مختلف این تحولات، ابتدا مخاطرات مرتبط به شاخصه های اشاره شده را برشمرد و در ادامه به این پرسشپاسخ دهد که سرنوشت دولت-ملت در این عصر چه خواهد شد؟ بر اساس نتایج این پژوهش، پیش بینی می شود به واسطة توسعة «اقتصاد دیجیتال»، «اینترنت دوبعدی و سه بعدی» و «حکومت هوشمند»، شکل امروزی شاخصه های پذیرفته شدة دولت -ملت، بالأخص از منظر وجهة فیزیکی آنها ، توجیه پذیری خود را از دست دهند و عرصه را برای تحقق «دولت های سایبری» (رسماً یا عملاً)، مبتنی بر «جهان مختلط» (فیزیکی-سایبری)، با طبقه ذی نفوذ متناسب با آن، فراخ سازد.

نجوم همواره یکی از عرصه های مهم فعالیت های علمی ایرانیان بوده است. این دانش در ایران همانند دیگر نقاط جهان پیشینه طولانی دارد و در زندگی روزانه و فعالیت های مردم تأثیرگذار است. بنابه گزارش منابع داخلی و سفرنامه های سیاحان اروپایی، نجوم از علوم مورد توجه دولتمردان صفویه بود و در همه امور، اعم از مسائل کشوری، لشکری، اعیاد و مراسم سوگواری، تأثیر داشت. این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و برمبنای منابع دست اول تاریخی و سفرنامه های سیاحان اروپایی به بررسی فاصله نجوم ایرانی با انقلاب علمی در دوره صفوی می پردازد و درپی یافتن پاسخ این پرسش است که نجوم ایرانی در دوره صفوی چه نسبتی با انقلاب نجومی داشت؟ یافته های پژوهش حاکی از آن است که در دوره صفوی تحول سیاسی و مذهبی مهمی در تاریخ ایران رخ داد اما همه جنبه های زندگی ایرانیان دچار تحول و ترقی نگردید. معاصر با انقلاب علمی اروپا با محوریت نجوم، نجوم دوره صفویه دچار تحول چشم گیری نشد و ادامه سنت نجومی اسلامی و ایرانی قرون گذشته بود.

بیش از یک سده پیش انقلابی بزرگ در ایران رخ داد که هدف اصلی اش استقرار حکومت مبتنی بر قانون بود. بنابراین، مفهوم قانون از مفاهیم بنیادین و در عین حال، چالش برانگیز در نهضت مشروطه خواهی ایران بوده است. اهمیت موضوع به آن اندازه است که شاید بتوان ریشه بحران مشروطیت در ایران را عدم توفیق در ارائه مفهومی روشن از قانون دانست. مانع جدی در این زمینه، وجود مفهوم و نظام قدیمی شرع بود که در بادی امر جایی برای قانون باز نمی گذاشت. متفکران شرع گرا دو رویکرد متفاوت به نسبت میان قانون و شرع اتخاذ نمودند: سازگاری و عدم سازگاری. رویکرد سازگاری نه تنها تلفیق و گاه یکسانی را میان احکام قانونی و شرعی ممکن می دانست، بلکه در نهایت اولویت را به قانون و اقتضائات آن می داد. یکی از اختلافات اساسی به «مرجع قانون گذاری» باز می گشت. شرع گرایان، در آخر، وضع قانون بشری را پذیرفتند. اما این پذیرش باب اختلاف و مباحثات را در خصوص خاتمیت پیامبر اسلام (ص)، بدعت و استحسان عقلی گشود. مقاله پیش رو، در پی آن است که مفهوم قانون را از دیدگاه متفکران شرع گرا در عصر مشروطه ایران، با استفاده از اسناد و آثار آن دوران، بررسی و تحلیل نماید. این تحلیل، زمینه فکری و تاریخی مشکل مشابه و همچنان حل ناشده را در نظام حقوقی پس از انقلاب اسلامی در کشور فراهم می آورد.